vSphere 9 yenilikleri ve Broadcom sonrası lisanslama

Bu yazı Şubat 2025'te "vSphere 8 yenilikleri" başlığıyla yayımlandı. O yazıdaki kurulum adımları ve performans ipuçları artık ya 9 ile değişti ya da lisans gerçeğinin yanında ikincil kaldı; bu yüzden baştan yazdım. Önce 8'den 9'a teknik farkları, sonra 2023'ten bu yana lisans değişikliklerini, en sonda yenileme öncesi yapılacakları anlatıyorum. Üretici iddialarını "Broadcom'a göre" diye işaretliyorum; kendi ölçümüm yok.

Arka plan: vSphere 8 nerede duruyor

vSphere 8.0, 11 Ekim 2022'de genel kullanıma çıktı. Ana yenilikleri DPU üzerinde çalışan Distributed Services Engine, geliştirilmiş vGPU paylaşımı, Tanzu ile Kubernetes entegrasyonu ve TPM 2.0 ile güçlendirilen VM güvenliğiydi. 8.0 Update 3 ile NVMe bellek katmanlama teknik önizleme olarak, canlı yama ise sınırlı kapsamla geldi; 9'daki iki başlık özellik aslında burada doğdu. Nisan 2025'teki 8.0 Update 3e, ücretsiz "VMware vSphere Hypervisor 8"i geri getirdi.

2025'te vSphere 8 "güncel sürüm"dü; Ekim 2026'da "destek sonu yaklaşan sürüm". Broadcom bilgi bankasına göre ESXi, vCenter ve vSAN 8.x için genel destek 11 Ekim 2027'de bitiyor. Tek başına vSphere Standard ve Enterprise Plus abonelikleri hâlâ satılıyor, ancak ikincil kaynaklara göre bu paketler 8.0 Update 3'te kalıyor ve 9.0 almıyor. Bu paketlerdeyseniz 2027'ye kadar ya VVF/VCF'e geçecek ya da başka platforma taşınacaksınız.

Ne değişti: vSphere 8'den 9'a

Aşağıdaki tablo Broadcom'un "vSphere in VCF 9.0: What's New" yazısı ile 9.0/9.1 duyurularından derlendi.

9.1 ve 9.1.1 ile gelenler

Broadcom'un 5 Mayıs 2026 tarihli duyurusuna göre VCF 9.1 (çıkış 12 Mayıs 2026) tek örnekte 5.000 ESX host desteği, hızlı host ekleme için vSphere Elastic Provisioning, paralel yaşam döngüsü yükseltmeleri, küme genelinde vSAN tekilleştirme (global deduplication), donanım hızlandırmalı şifreli vMotion ve AMD Instinct MI350 için Enhanced DirectPath I/O getirdi. Broadcom bellek katmanlamanın TCO'yu "yüzde 40'a kadar" düşürebileceğini söylüyor; bunu üretici iddiası olarak okuyun. 9.1.1 (3 Eylül 2026) güvenlik sertleştirmesi ve operasyon iyileştirmeleri odaklı bir bakım sürümü.

Pratikte sizi en çok etkileyecek üç değişiklik: VUM taban çizgilerinin kalkması, vVols'un kalkması ve 7.0'dan doğrudan yükseltmenin olmaması. Üçü de yükseltme planına ek iş ekliyor; kontrol listesinde ayrıntı var.

Lisans ve paket değişiklikleri: 2023-2026 zaman çizelgesi

Kasım-Aralık 2023, satın alma ve abonelik. Broadcom, VMware satın almasını 22 Kasım 2023'te tamamladı. 11 Aralık 2023'te sürekli lisans satışı ve mevcut sürekli lisansların SnS yenilemesi durduruldu; binlerce SKU iki ana pakete indirildi: VVF ve VCF. Lisans birimi çekirdek oldu ve her CPU için en az 16 çekirdek sayılmaya başladı. Mevcut sürekli lisanslar geçerliliğini korudu ama destek sözleşmesi bitince yenilenemiyor.

2024, ücretsiz ESXi gitti, paket içerikleri değişti. Şubat 2024'te ücretsiz vSphere Hypervisor kaldırıldı. Yıl sonunda Broadcom, VVF içindeki vSAN kapasitesini 2,5 kat artırıp çekirdek başına 250 GiB'a çıkardı; VCF'de bu değer çekirdek başına 1 TiB.

2025, 9.0 ve asgari çekirdek tartışması. Nisan 2025'te bir distribütörün iş ortaklarına ilettiği "sipariş başına en az 72 çekirdek" kuralı basına yansıdı; iX dergisine göre iki hafta içinde geri çekildi ve Broadcom "böyle bir fiyat değişikliği duyurmadık" dedi. Aynı ay ESXi 8.0 Update 3e ile ücretsiz hipervizör geri geldi. 17 Haziran 2025'te VCF 9.0 ve VVF 9.0 çıktı. Aralık 2025'te Broadcom sözcüsü The Register'a VVF'nin "bazı EMEA ülkelerinde artık satılmadığını", çoğunda ise devam ettiğini; vSphere Standard için kaldırma planı olmadığını söyledi.

2026, 9.x olgunlaşıyor. VCF 9.0.2 (20 Ocak), 9.1 (12 Mayıs) ve 9.1.1 (3 Eylül) çıktı. Lisans tarafında yeni resmî kural yok; ancak danışmanlık kaynakları 72 çekirdek asgarisinin bazı bölgelerde yeniden uygulandığını ve geç yenilemeye ek ücret yansıtıldığını yazıyor. Bunlar Broadcom belgesiyle doğrulanmış değil; teklifinizde yazılı isteyin.

Kimi etkiler

KOBİ: 2-6 ana makine

En sert darbe burada. İki soketli, 8 çekirdekli iki sunucu 32 fiziksel çekirdek ama 64 lisans çekirdeği demek. Standard aboneliği sizi 8.0 Update 3'te tutuyor; 9'a geçmek için VVF gerekiyor ve VVF bazı ülkelerde satılmıyor. Ücretsiz ESXi 8 yalnızca üretim dışı için. Bu segmentte alternatif değerlendirmesi isteğe bağlı değil, zorunlu.

Kurumsal: onlarca ana makine, NSX veya vSAN kullanımı

VCF zaten doğal paketiniz; Broadcom'un stratejisi de sizi burada tutmak. Kazanç tarafında tek yaşam döngüsü, VCF Operations ile birleşik yönetim ve 9.1'in 5.000 host ölçeği var. Maliyet tarafında kullanmadığınız bileşenlere (NSX, Automation) de çekirdek başına ödüyorsunuz. Burada soru "VMware kalsın mı" değil, "kaç çekirdeği VCF'de tutalım, kalanı nereye taşıyalım".

Hizmet sağlayıcı

Çok kiracılı ortamda VCF Automation self servis katmanını, VCF Operations ise ölçüm ve kapasite tarafını üstleniyor. Faturalama çekirdek bazlı; müşteri başına VM yoğunluğunuz düştükçe birim maliyet artıyor. Broadcom iş ortağı programının koşulları 2024'ten beri birkaç kez değişti; güncel program statünüzü ve kiralama modelinizi Broadcom iş ortağı portalından doğrulamadan müşteri fiyatı vermeyin.

Yenileme öncesi kontrol listesi

Yenileme tarihinden en az altı ay önce başlayın; teklif ve değerlendirme döngüsü uzun. İlk madde için PowerCLI ile soket ve çekirdek envanterini tek komutla alabilirsiniz:

Connect-VIServer -Server <VCENTER-ADI>
Get-VMHost | Select-Object Name,
  @{N="Soket";E={$_.ExtensionData.Hardware.CpuInfo.NumCpuPackages}},
  @{N="Cekirdek";E={$_.ExtensionData.Hardware.CpuInfo.NumCpuCores}}

1. Fiziksel çekirdek envanteri çıkarın

   Her ana makinenin soket ve çekirdek sayısını alın; CPU başına 16'nın altında kalanları 16'ya yuvarlayın. Sonuç, teklifte görmeyi beklediğiniz çekirdek sayısıdır.
2. Gerçekten kullandığınız bileşenleri listeleyin

   vSAN, NSX, VKS, Aria/VCF Operations, Site Recovery. Kullanmadığınız bileşen için VCF'e ödüyorsanız bu, pazarlık argümanınız ya da paket düşürme gerekçenizdir.
3. Paket ve bölge uygunluğunu yazılı sorun

   Standard/Enterprise Plus 8.x'te mi kalacak, VVF ülkenizde satılıyor mu, VCF zorunlu mu? Sözlü bilgiye değil, teklif metnine güvenin.
4. Sözleşme tarihlerini takvime işleyin

   Mevcut abonelik bitişi, vSphere 8 genel destek sonu (11 Ekim 2027) ve donanım garanti bitişi aynı tabloda olsun; üçü birlikte geçiş penceresini belirler.
5. Sürüm ön koşullarını kontrol edin

   9'a geçiş yalnızca 8.0'dan. 7.x host varsa önce 8.0 Update 3'e çıkın. vCenter yükseltmesini RDU ile planlayın.
6. VUM taban çizgisi kullanan kümeleri dönüştürün

   9.0 yalnızca görüntü tabanlı yaşam döngüsünü destekliyor. Host Profiles kullanıyorsanız Configuration Profiles'a geçişi şimdi test edin.
7. vVols ve donanım uyumluluğunu doğrulayın

   vVols 9.0'da kullanımdan kaldırıldı; depolama dizinizi VMFS/NFS veya vSAN'a nasıl taşıyacağınızı yazın. Host'ları Broadcom uyumluluk kılavuzunda 9.0 için kontrol edin; TPM veya DPU'lu host'larda canlı yama çalışmıyor.
8. Yedekleme ve DR yazılımını eşleştirin

   ESXi 9.0 desteği Veeam'de 13 sürümüyle geldi. Yedekleme ürününüzün 9.x matrisini ve ayrı lisanslanan VMware Live Recovery ihtiyacınızı netleştirin.
9. En az bir alternatif teklif alın

   Hyper-V (Windows Server 2025 Datacenter) veya Proxmox VE için üç yıllık toplam maliyet çıkarın. Bu rakam masada olmadan Broadcom teklifini değerlendiremezsiniz. Proxmox tarafında geçişin nasıl işlediğini geçiş rehberinde anlattım.
10. Teyitleri yazılı alın

    Çekirdek asgarisi, paket adı ve sürümü, bölgesel kullanılabilirlik, fiyat sabitleme süresi ve geç yenileme koşulları teklifte açıkça yazsın.

Alternatif değerlendirme çerçevesi

Alternatifleri "VMware'den kaçmak" diye değil, iş yükü bazında değerlendirin. Dört soruyla başlıyorum: iş yükünün işletim sistemi dağılımı ne, VMware'e özgü hangi özelliğe bağımlı (vSAN, NSX, DRS, SRM), yedekleme ve izleme ürünleri hedef platformu destekliyor mu, ekip hedef platformu işletebilir mi?

Karşılaştırmanın ayrıntısı için vSphere ile Hyper-V karşılaştırma yazısına bakın. Hangi yolu seçerseniz seçin, kararı yenileme tarihinden aylar önce ve çekirdek envanteri elinizdeyken verin; Broadcom sonrası dönemde en pahalı seçenek son haftaya kalmış yenileme.

Kaynaklar

Tüm bağlantılara erişim: Ekim 2026.

• Broadcom KB 401497, VCF/VVF 9.0 GA (17 Haziran 2025): https://knowledge.broadcom.com/external/article/401497
• Broadcom KB 314608, VCF 9.0.0-9.1.1 çıkış tarihleri: https://knowledge.broadcom.com/external/article/314608
• Broadcom KB 459135, vSphere 8.0 genel destek sonu (11 Ekim 2027): https://knowledge.broadcom.com/external/article/459135
• Broadcom KB 401070, vVols'un VCF/VVF 9.0'da kullanımdan kaldırılması: https://knowledge.broadcom.com/external/article/401070
• Broadcom blogu, "vSphere in VCF 9.0: What's New": https://blogs.vmware.com/cloud-foundation/2025/06/23/vsphere-in-vcf-9-0-whats-new/
• Broadcom blogu, "Announcing VCF 9.1" (5 Mayıs 2026): https://blogs.vmware.com/cloud-foundation/2026/05/05/announcing-vcf-9-1-modern-private-cloud-built-for-efficiency-and-resilience/
• Broadcom, ESXi 8.0 Update 3e sürüm notları (ücretsiz vSphere Hypervisor 8): https://techdocs.broadcom.com/us/en/vmware-cis/vsphere/vsphere/8-0/release-notes/esxi-update-and-patch-release-notes/vsphere-esxi-80u3e-release-notes.html
• Broadcom, "Broadcom Completes Acquisition of VMware" (22 Kasım 2023): https://investors.broadcom.com/news-releases/news-release-details/broadcom-completes-acquisition-vmware
• Redmond Channel Partner, sürekli lisansın sonu (Aralık 2023): https://rcpmag.com/articles/2023/12/13/broadcom-kills-vmware-perpetual-licenses.aspx
• Techzine, 72 çekirdek asgarisi (Nisan 2025): https://techzine.eu/news/infrastructure/130027/broadcom-raises-minimum-requirement-for-vmware-licenses-from-16-to-72-cores
• it-daily, 72 çekirdek kuralının geri çekilmesi: https://www.it-daily.net/en/shortnews-en/vmware-customers-do-not-need-a-72-core-minimum-license-after-all
• The Register, VVF'nin bazı EMEA ülkelerinde kaldırılması (11 Aralık 2025): https://www.theregister.com/2025/12/11/vmware_kills_vsphere_foundation_parts_emea/
• Schneider IT, VCF portföy güncellemesi (VVF vSAN 250 GiB/çekirdek): https://www.schneider.im/lu/vmware-cloud-foundation-vcf-portfolio-offerings-enhancements/
• Veeam Backup & Replication 13 sürüm notları (ESXi 9.0 desteği): https://helpcenter.veeam.com/rn/veeam_backup_13_release_notes.html
• Proxmox VE Roadmap (9.2, Mayıs 2026): https://pve.proxmox.com/wiki/Roadmap